maandag 28 april 2014

Hội An


De tweede helft van Tet had ik wel vrij, en dus een mooie tijd om n lang weekend (30jan-2feb) de buurt te verkennen. Een uurtje vliegen naar Đà Nẵng, en dan nog een drie kwartier in de taxi, en je bent in Hội An. Heel goed te doen dus.
Hội An (vrij vertaald: vredige ontmoetingsplek) is een ontzettend laidback stadje, waar de meerderheid van het verkeer fietsen zijn, en de stad ook helemaal inspeelt op fietsers. Een beetje als Salt Lake City uit dit stukje (ohwnee, dat stukje ligt ook nog half afgeschreven in een folder te verpieteren –moet ik toch iets aan doen, dat laten verpieteren.. Ik heb het best een beetje druk - voornamelijk leuk hoor, maar het eerste dat er dan bij inschiet is bloggen, want toch best veel werk, en niet altijd zin om 'savonds op de laptop typen enzo). 



Grote delen van Hội An zijn afgezet van het verkeer, wat heerlijk is als je aan Hanoi gewend bent geraakt (wat door veel mensen als een chaotisch gekkenhuis wordt omschreven). Maar hier fietst iedereen vrolijk langs de terrasjes, en loopt men onder de vele-vele lampionnetjes die overal over de straat hangen, vrolijk langs de kade van de haven, om daar een lampionnetje met een kaarsje in het water te laten drijven. Aangezien het zo’n rustig pittoresk stadje is, is de kunst scene er groot, met overal ateliertjes en theater/muziek voorstellingen.
Het oude deel van de stad is een UNESCO werelderfgoed plek, aangezien het een heel mooi gepreserveerd Zuid Oost Aziatisch havenstadje van tussen 15e – 19e eeuw is, met architectuur en stadsbouw die een mooi overzicht geeft van de vele invloeden (Vietnamees en buitenlands) die dit stadje in die tijd heeft gehad.

En het gaat al een tijdje mee, aangezien het in de eerste eeuw al de grootste haven van Zuid Oost Azie was. Dat “groot” stelt misschien niet zoveel voor in vergelijking met havens als die van Rotterdam nu, maar geen van mijn zo geliefde rotterdamse medemens had rond die tijd ook maar aan een haven gedacht, laat staan gebouwd.
Maar tijdens de 16e-17e eeuw, toen was het een grote belangrijke wereld havenstad, met grote chinese, japanse, indische, en ook nederlandse communities (yay – VOC mentaliteit!). Het japanse deel was te bereiken via de “japanse brug”, een overdekte brug met een tempel, wat blijkbaar heel uniek is, en dus ook een van de iconische bouwwerken van de stad is. Ik vind ‘m vooral mooi omdat er beeldjes van een aap en een hond in staan.
De  Tây Sơn rebellen hadden helemaal niks met die internationale handel, dus toen die de Nguyễn dynastie omver wierpen, toen was het uit met de internationale zeehaven pret. Even later, rond eind 18e eeuw, hielpen de fransen keizer Gia Long met zijn overname van het gebied - wat hun dan weer exclusieve handelsrechten in het nabij gelegen Đà Nẵng gaf, wat uitgroeide tot grote haven, en waardoor Hội An 200 jaar gewoon rustig doorkabbelde en een mooi stadje bleef.


Nou liggen heel toevallig op het stukje tussen Hội An en Đà Nẵng een paar van de zeer weinige surfspots die Vietnam rijk is – en dat was ook eigenlijk de reden om hiernaartoe te gaan. Klinkt ff interessant, zo’n geschiedenis verhaal, maar ik kwam daar voornamelijk om te fietsen en te surfen, en al bier drinkend lezend op een terrasje steek je dan ook nog wat op over de omgeving.
Ik had via agoda een mooie kamer voor supercheap op de kop getikt - vaste klant zijn heeft zijn voordelen – de onderste kamer van dat gele gebouw, aan de rand van een courtyard, waar ook een buiten pooltafel stond. Ja, nou wil ik naast wereldvrede en m’n poezzie naar Vietnam brengen helemaal niet zo veel, maar als ik dan toch ga willen, dan dat in mijn eigen tuin.
De beste golven zouden bij ’n mooi rustig strandje bij Hội An kunnen zijn, maar ik had op de eerste dag al gezien dat dat niks zou worden. Mooi strand hoor, en lekker weer, maar niet echt om te surfen. En als ik na 6 jaar Indo een mooi strand ziet, en het zonnetje schijnt, dan ren ik erin. KOUD, man.
Dus ik op m’n huurfietsje (zo’n typisch Vietnamees fietsje met mand voorop en zonder versnellingen) lekker fietsen in de buurt, genietend van al het moois om me heen, de mooi versierde huizen voor het nieuwe jaar, de hele vriendelijke mensen, en ook van de vele fietsers (en zelfs van de vele toeristen – westers, maar vooral chinees). Het was echt elke dag zonnetje en blauwe lucht – was weer ff wennen.. Toch soms een beetje fris, maar heerlijk fietsweer, en toch verbrande wielrennersarmen gekregen.
Mooimooimooi
De volgende dag langs het strand naar Đà Nẵng gefietst (35km enkele reis), beetje om me heen kijken, seafood eten aan het strand, biertje – niks aan veranderen. Nou ja, behalve dan terug fietsen naar Hội An, want Đà Nẵng is een beetje groots en druk en niet echt helemaal mijn ding – al is de boulevard wel mooi om even iets te drinken, maar niet om te blijven. En ok, die foto lijkt niet echt een druk strand, maar wel te druk/groots voor deze verwende strandmeneer. 
Dus eigenlijk een paar dagen meer van hetzelfde: rustig aan, relaxen, beetje fietsen, en n beetje wandelen door het stadje, waar in het kader van Tet een hele rare kermis was, een bonsai boom tentoonstelling, goochelaar, bodybuild en vuurwerkshow waren te aanschouwen.

Gelukkig Nieuw jaar – "Chúc Mừng Năm Mới" !!!

donderdag 27 maart 2014

Tết


Tết is het Chinese (lunar) nieuwjaar. Dit jaar gingen we het jaar vanuit het jaar van de slang, op de dag van de eerste nieuwe maan van het kalenderjaar het jaar van het paard in (en nee, niet dit).  Chinees nieuwjaar valt meestal ergens in Januari/februari – afhankelijk van de maanstand dus.
Dat kalendersysteem doen ze al een tijdje: vanaf de Han dynastie (206-220 BC). Zoals we allemaal sinds die tijd weten is het heelal opgebouwd uit vuur, water, aarde, hout en metaal, en die hebben dan allemaal weer hun specifieke interacties met de 12 dieren waaruit 1 maan cyclus bestaat. Zo is dit jaar het jaar van het houten paard – het volgende jaar van het houten paard maak ik dus niet meer mee, aangezien dat eens in de 60 jaar is.
  
Mocht je geboren zijn in het jaar van het paard, dan ben je, net als een paard: snel zelfstandig, energiek, actief, rechtdoorzee, positief, communicatief en gevat (weer wat geleerd over paarden bij deze…).
Mocht dit allemaal niet kloppen, dan zijn er ook nog maandelijkse dieren (je innerlijke dieren), dagelijkse dieren (je echte dieren) en zelfs uurlijke dieren (je geheime dieren) die zich ook nog eens zich met alles bemoeien, en dus heel goed kunnen verklaren als er niks klopt van je chinese horoscoop.
Slim bedacht zou ik zeggen, al weet ik niet of ze dat later hebben toegevoegd, toen het allemaal niet bleek te kloppen.. “ja, maar, euh…. Er zijn ook nog andere dieren, en die hebben ook invloed….”
Het is allemaal redelijk gestructureerd in het Chinese horoscoop leven: om de 12 jaar – dus in elk jaar van de sterrenbeeld waarin jij bent geboren – dan heb je gewoon een pech jaar. Behalve als je iets roods draagt, maar dan moet dat wel door iemand anders aan jou zijn gegeven.

Ben je een paard, dan zijn de volgende dingen ook alvast voor je geregeld: lievelingskleur (groen, rood, paars);  geluksgetallen (3, 4, en 9) en jasmijn is je favo bloem. Kijk, ik weet na 41 jaar nog steeds niet wat mijn favoriete getal, of kleur, of bloem is – ik ga binnenkort eens kijken hoe dat zit voor het jaar van de rat (wat op zich wel een passend sterrenbeeld is voor me).

Voor iedereen geld dat ze dit jaar sterk in hun schoenen en achter hun principes staan, wat onderhandelen moeilijk maakt. Zo hadden de duitsers – 2 jaren van het paard geleden – de muur omgegooid, en de twee landen weer samengevoegd. Maarja, die doen dan ook weer niet aan chinese horoscopen..

Wat dan wel weer klopt: het verdwijnen van die kwijtgeraakte vlucht dit jaar, waardoor de relatie tussen China en Maleisie (die allebei wel chinees kalenderen) nou niet echt op z’n top is (en dat in “het jaar van de vriendschap tussen China en Maleisie”.. lijkt Nederland/Rusland wel..). Daarnaast was de slag van Dien Bien Phu (1954) ook in het jaar van het paard, wat het einde van de Franse bezetting  van Vietnam betekende. Ik zeg: bewijs geleverd. Als je als katholiek 2 bewijzen (ja, bewijzen, he.. zoals die gekke oude vrouw die in het bos woont en onverstaanbaar brabbelt – die heeft het ook gezien) moet leveren van de wonderen die je hebt verricht om het sintschap te behalen, dan vind ik deze 2 bewijzen ook genoeg voor het valideren van het chinees horoscoop verhaal.
In Vietnam heet dat hele chinese nieuw jaar gebeuren dus Tết. In zijn volledige vorm betekent het “het feest van de eerste morgen van de eerste dag”. Het wordt ook gezien als de eerste dag van de lente, en heet soms ook lentefestival – waardoor hele straten en huizen worden volgeplempt met bloemen decoraties, iedereen rondrijdt met boompjes met lentebloesem of sinaasappeltjes op de brommer. Geel en oranje (en hier in het noorden een roze bloesem) zijn dus ook veel geziene kleuren.

Voor degenen die denken “hee, dat woord komt me bekend voor”: in 1968 was het Tết offensive
van de Vietcong, wat dan weer heel anders is dan dit stukje, maar in de link kan je er veel meer over lezen.


 Het is een tijd van samenzijn met vrienden en familie, huis schoonmaken (maar dan wel vooraf, in de eerste dagen van het nieuwe jaar mag er niet geveegd worden, want dan kan je het geluk wel eens wegvegen..), tempels bezoeken, voorouders vereren, rode enveloppen met geld (wel een spiksplinternieuw briefje) aan kinderen geven, samen eten, en drinken. Heel veel drinken…

Officieel krijgt iedereen in Vietnam daar een week voor vrij om Tết te vieren met familie, die vaak een eind weg woont. In de echte wereld, betekent het dat vanaf een week of 5 voor de vakantie week iedereen al een beetje aan het afbouwen is, rond 3 weken van tevoren niemand echt meer aan het werk is (behalve de beerverzorgers en veterinaire staf natuurlijk), en pas een week of 3 na Tet weer het leven z’n gewone gangetje gaat- want “Tja, het is net Tết geweest”….

De altaars voor de voorouders bij mensen thuis staan nog voller dan de rest van het jaar, met veel fruit, rijst, biscuitjes, honing, rijstwijn, blikjes bier, etc.
In de weken voor Tết, en tijdens de vakantie dagen (ik had dienst in die tijd) werd ik bijna alke avond na het werk wel bij een van de dierverzorgers uitgenodigd. En elke keer werd weer groots uitgepakt. Ze hebben misschien niet veel, maar alles word uit de kast gehaald om de gasten te pleasen. De dames staan dan fantastische maaltijden (soms wel voor een man of 40 ) voor te bereiden op een houtvuurtje – heel knap.
En dan gezellig met z’n allen op de grond zitten, er wordt vaak gespeeched, mensen worden publiekelijk bedankt,  en een collega voornamelijk hield maar niet op om trots de vergrote foto’s van zijn kinderen voor de universiteit waar ze op zitten aan te wijzen, en keer op keer op te proosten. Lief. Zijn oudste was net klaar op de uni – en dan ga ik denken: man, die beste meneer is 2 jaar ouder dan ik….. :-/
Publiekelijke proosten dus, maar ook heel persoonlijke, waar mensen naar je toe komen om samen een shotje rijstwijn te nemen, en dan handen schudden, schouders kloppen, knuffelen (afhankelijk van de hoeveelheid rijstwijn gedronken), en op de foto natuurlijk.
Bier op? Dan even snel een schietgebedje richting altaar, en dan pak je gewoon een van die blikjes - of koekjes, of wat daar ook maar staat… J
Veel – heerlijk - eten dus, veel bier, en heel veel rijstwijn. 
Rijstwijn wordt meestal of in gerecyclede waterflessen, of plastic tassen (los) meegebracht. In het geval van tet, dan komen de jerrycans... Dat giet je dan in een kommetje, en daar dip je dan je shotglaasje in..
Maar ook een keer een heel speciale, uit het zuiden meegenomen.
It goes a little something like this: men stoppe rijst in een aardewerk vaas, en sluit deze af met gevlechte pambladeren. Laat dit goedje een tijdje gisten, en als je er klaar voor bent, dan vul je de pot met water (of, doe eens gek – een kant en klare rijstwijn), en dan met z’n allen door middel van natuurlijke rietjes van ongeveer een meter lang, met z’n allen uit 1 pot lurken.  En dan mensen beschuldigen van nepdrinken als er word geproost J

Meestal gaat een avondje samenzijn in een redelijk rap tempo, en loop je zwalkend naar huis rond een uur of 9, na 2.5 uur aan de lopende band rijstwijnshotjes te hebben gedaan..
Oh en Karaoke natuurlijk..
En dan gaat het natuurlijk fout. Een keer zijn we doorgegaan naar een Karaoke bar, en werd het een hele wazige bedoeling. Met als resultaat: 1 kapotte microfoon, en een heleboel gehannes.
En toen besloot een van onze beste medewerkers zelf maar een professionele karaoke set te kopen, zodat iedereen gewoon lopend naar huis kan enzo. Handig, en fijn idee. Zijn vrouw was daar bij thuiskomst minder blij mee, aangezien ze geld hadden gespaard om het huis eindelijk eens te verven – wat nu in een megagrote karaoke installatie was geinvesteerd..